Uroczysty przemarsz, salut honorowy, nawiązania do tradycji i podniosła atmosfera – to wszystko towarzyszyło obchodom 90-lecia zaślubin bractw kurkowych z morzem. Wydarzenie odbyło się w piątek, 8 maja na Skwerze Kościuszki i Molo Południowym. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli kurkowych bractw strzeleckich z całej Polski. Ich reprezentanci odnowili zaślubiny, wrzucając do morza Krzyż Bracki.
Kurkowe Bractwa Strzeleckie w Polsce mają bogatą historię. Powstawały już we wczesnym średniowieczu jako organizacje przysposobienia obronnego mieszczan, które zrzeszały głównie rzemieślników. Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Gdyni powstało w 1929 roku i od tego czasu wpisuje się w historię miasta. W czasie wojny i po niej – do 1989 roku – nie pozwalano na organizowanie się obywateli w stowarzyszenia strzeleckie. Bractwo Kurkowe w Gdyni reaktywowano w 2004 roku.
Pierwsze zaślubiny bractw kurkowych z morzem odbyły się w 1936 roku. Wtedy w Gdyni zorganizowano manifestację patriotyczną. Kolejne miały miejsce w 2006 roku. A w 2026 roku z okazji stulecia Gdyni i 90-lecia zaślubin bractw z morzem ponownie zostały one odnowione. Uroczyste obchody odbyły się w piątek, 8 maja na Skwerze Kościuszki i Molo Południowym. Wzięli w nich udział m.in. parlamentarzyści, reprezentanci władz centralnych, pomorscy samorządowcy, przedstawiciele Marynarki Wojennej, a także reprezentanci bractw kurkowych z całej Polski.
To dla nas szczególny moment. Dokonamy ponownego aktu zaślubin z morzem. Z tej okazji przyjechali przedstawiciele ponad stu bractw z całego kraju. Każde województwo i większe miasta są tutaj reprezentowane. A Gdynia jest niezwykle gościnna i pięknie ich przyjęła. Chcemy poprzez to wydarzenie podkreślić również nasz związek z Gdynią i celebrować stulecie miasta. Odbędzie się pełny ceremoniał. Powtórzymy te same słowa, które padły 90 lat temu oraz 20 lat temu i Krzyż Zjednoczenia zostanie wrzucony do morza – mówi Andrzej Giecewicz, prezes Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Gdyni.
Uroczystości rozpoczęły się od przemarszu Nabrzeżem Pomorskim, któremu przewodziła Orkiestra Reprezentacyjna Marynarki Wojennej RP. Uczestnicy przeszli z Molo Południowego przed okręt ORP „Błyskawica”, gdzie odbyły się kolejne punkty obchodów.
Podczas oficjalnego otwarcia przywitano gości, a także złożono raport o gotowości bractw do uroczystości i odegrano hymn bracki. Nie zabrakło również przemówień. Z ramienia Gdyni w uroczystościach uczestniczyli wiceprezydent Tomasz Augustyniak oraz radna miasta Beata Zastawna.
90 lat temu symboliczny gest zaślubin z morzem połączył tradycje bractw kurkowych z żywiołem, który od wieków wyznaczał rytm polskiej historii, handlu i tożsamości. Dziś wracamy do tego wydarzenia, będąc świadomi jego znaczenia dla kolejnych pokoleń. Dzisiejsza uroczystość przypomina nam, że bractwa kurkowe to nie tylko strażnicy tradycji, ale także świadkowie historii i jej współtwórcy na przestrzeni ostatnich lat. Od niemal 800 lat służą Bogu i ojczyźnie, będąc jednym z najstarszych stowarzyszeń obronnych w Europie. Rocznica zaślubin z morzem to nie tylko wspomnienie wydarzenia sprzed lat, to wezwanie do refleksji nad tym, czym dla nas dzisiaj jest wspólnota i jak rozumiemy odpowiedzialność za jej przyszłość. Niech przykład braci kurkowych, ich determinacji, odwagi i przywiązania do tradycji będzie dla nas inspiracją. Niech przypomina, że historia jest nie tylko zamkniętą księgą, lecz żywym dziedzictwem, które każdy z nas współtworzy – podkreślił Tomasz Augustyniak, wiceprezydent Gdyni.
Głos zabrali także parlamentarzyści, przedstawiciele władzy centralnej oraz Rady Miasta Gdyni.
Stoimy dziś w miejscu, gdzie morze spotyka się z lądem na skraju Polski i na skraju historii. Bo Gdynia to nie jest zwykłe miasto. To miasto, które Polska wyczarowała z niczego. Z piasku, z woli, z marzeń i z uporu. I to właśnie tutaj, 90 lat temu kilkuset braci kurkowych z całej Rzeczypospolitej postanowiło złożyć Bałtykowi przysięgę wierności. Był sierpień 1936 roku. Do Gdyni zjechało 856 strzelców reprezentujących 89 bractw. Na holowniku Marynarki Wojennej „Lech” dokonano symbolicznych zaślubin polskich bractw z morzem. Nie były to zaślubiny ze spokojną wodą. To była przysięga złożona w obliczu burzy, która już zbierała się nad Europą, w obliczu rosnącego zagrożenia ze strony Trzeciej Rzeszy. Bracia kurkowi wiedzieli, co czynią. Wiedzieli, że Polska musi być tu obecna. Nie tylko armią i polityką, ale i sercem – zaznaczyła Anna Olkowska-Jacyno, wicewojewoda pomorska.
Z okazji uroczystości 90. rocznicy zaślubin bractw kurkowych Rzeczpospolitej Polskiej z morzem pragnę przekazać Państwu serdeczne gratulacje oraz wyrazy najwyższego uznania. To wyjątkowe wydarzenie ma głęboki wymiar historyczny i patriotyczny. Przypomina o ważnym momencie w dziejach Polski, kiedy to symbolicznie potwierdzono nierozerwalny związek naszej ojczyzny z Morzem Bałtyckim – źródłem siły, rozwoju i tożsamości narodowej. Chciałam Państwu podziękować za pielęgnowanie tradycji swoich pradziadów, dziadów i wszystkich tych, którzy zaangażowani byli w różnego rodzaju działalność na rzecz i dla obrony Polski – powiedziała Dorota Arciszewska-Mielewczyk, posłanka.
Cieszę się, że nasze okrągłe rocznice się zbiegają. W tym roku mamy stulecie nadania praw miejskich Gdyni, co już powiedziano. A Państwo uroczyście obchodzą 90-lecie zaślubin z morzem. Życzę wszystkiego najlepszego w imieniu Rady Miasta Gdyni i mam nadzieję, że pogoda dopisze Państwu przez cały ten weekend podczas rocznicowych wydarzeń. Powodzenia wszystkim, którzy będą brać udział w zawodach sportowych – mówiła podczas uroczystości Beata Zastawna, radna Gdyni.
Po części oficjalnej przystąpiono do odnowienia zaślubin bractw kurkowych z morzem. Najpierw sekretarz Zjednoczenia Bractw Kurkowych RP – January Bątkiewicz przekazał królowi Krzyż Bracki. Z kolei król zjednoczenia w asyście europejskiego króla strzelców historycznych – Józefa Karola Pluty i króla Kurkowego Bractwa Strzeleckiego Gdynia – Tomasza Myszko wystąpili do poświęcenia krzyża. Następnie król Zjednoczenia Bractw Kurkowych RP – Paweł Hinz wraz z innymi królami udali się na rufę „Daru Pomorza”, gdzie wrzucili krzyż do morza, wypowiadając ślubowanie:
Zawsze gotowe bronić granic naszej Rzeczypospolitej, bractwa kurkowe ślubują stać również na straży polskiego Wybrzeża. W dowód czego wrzucam ten krzyż do morza – brzmiały słowa ślubowania.
Uroczystości zakończył salut honorowy Grupy Reprezentacyjnej Bractw Kurkowych oraz odegranie hymnu państwowego.
Na tym jednak obchody się nie kończą. 9 i 10 maja w Wejherowie odbędzie się XVII Kongres Zjednoczenia Bractw Kurkowych RP i zawody strzeleckie. Ich uczestnicy będą walczyć m.in. o trofeum stulecia Gdyni.
Magdalena Czernek
UM Gdynia
