Wybitni naukowcy otrzymali gdańskie Noble

Dzień po rocznicy urodzin gdańskiego astronoma, po raz 36. wręczono Nagrody Naukowe Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza. Podczas uroczystości w Ratuszu Głównego Miasta wyróżnienia za wybitne osiągnięcia naukowe odebrali: prof. dr hab. Hanna Mazur-Marzec, doceniona za identyfikację metabolitów mikroorganizmów  i określenie ich znaczenia środowiskowego oraz potencjału biotechnologicznego i medycznego oraz prof. dr hab. Artur Blaim, uhonorowany za badania konstrukcji i sposobów funkcjonowania utopijnych modeli świata w literaturze, kulturze i życiu społecznym.

– Nisko chylę czoło z wdzięcznością i szacunkiem przed wszystkimi ludźmi gdańskiej nauki – ich talentami, pracą i osiągnięciami – mówiła podczas uroczystość wręczenie Nagród prezydent Aleksandra Dulkiewicz. – Jan Heweliusz, patron gdańskiego Nobla nauki, badał niebo wraz ze swoją żoną, Elżbietą Koopman. Wiedziona tym przykładem,  pragnę przekazać dziś wyrazy wdzięczności  dla rodzin i bliskich nagrodzonych naukowców. Macie Państwo swój wkład w ich sukces. Życzę Państwu, dziś nagradzanym,  aby chwała i satysfakcja, takie jak dziś, zdarzały się Państwu znacznie częściej niż raz w roku. Życzę wielu owocnych projektów i międzynarodowych partnerstw. Niech studenci i doktoranci z entuzjazmem  czerpią z Waszych doświadczeń i dokonań. A wszystkim nam życzę nakładów na naukę wystarczająco wysokich, aby naukowcy mogli w spokoju i dobrostanie czynić nasze życie lepszym i piękniejszym.

Nagrody za wybitne osiągnięcia naukowe

Nagroda Naukowa przyznawana jest przez prezydenta Gdańska na wniosek dwóch kapituł, którym przewodniczą, prezes Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku (w dziedzinie nauk ścisłych oraz przyrodniczych) oraz prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych). W skład kapituły nagrody wchodzą także rektorzy państwowych wyższych uczelni w Gdańsku, przedstawiciel prezydenta Gdańska, dotychczasowi laureaci nagrody oraz przedstawiciel gdańskich niepublicznych uczelni wyższych. 

Kategoria nauk ścisłych i przyrodniczych  

W kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych uhonorowana została prof. dr hab. Hanna Mazur-Marzec, doceniona za identyfikację metabolitów mikroorganizmów  i określenie ich znaczenia środowiskowego oraz potencjału biotechnologicznego i medycznego.

Laudację wygłosił prof. dr hab. Grzegorz Węgrzyn, przewodniczący kapituły w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych, prezes Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku.

– Pani prof. dr hab. Hanna Mazur-Marzec niemal całą swoją aktywność naukową związała z Trójmiastem. Głównym obiektem jej badań są cyjanobakterie, grupa mikroorganizmów znanych także pod nazwą sinice. Te powszechnie znane z powodowania tzw. zakwitów wody, fotosyntetyzujące (samożywne) organizmy odgrywają ogromną rolę w środowisku, a ponadto produkują wiele niezwykłych i niesłychanie ciekawych związków organicznych. Badania nad nimi mają znaczenie nie tylko poznawcze ale także są bardzo ważne z praktycznego punktu widzenia. Z jednej strony, produkowane przez sinice związki mogą być silnymi toksynami, zagrażającymi zdrowiu człowieka, szczególnie gdy występują w środowisku w większych stężeniach, jak na przykład podczas zakwitów. Z drugiej strony, niektóre wytwarzane przez te mikroorganizmy substancje mają aktywności przeciwnowotworowe, antybiotyczne i przeciwwirusowe, co powoduje zainteresowanie nimi jako potencjalnymi nowymi lekami – mówił podczas wygłaszania laudacji prof. dr hab. Grzegorz Węgrzyn, przewodniczący kapituły w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych, prezes Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku. – Wyniki badań Pani prof. Hanny Mazur-Marzec zostały dotychczas opublikowane w ponad 120 artykułach naukowych, które ukazały się w renomowanych międzynarodowych czasopismach naukowych. Wszyscy możemy być dumni, że mamy w swoim gronie tak znakomitą uczoną jak Pani prof. Hanna Mazur-Marzec, której osiągnięcia naukowe znane są i cenione na całym Świecie, a która swoją postawą w pełni zasługuje na miano osoby wybitnej

Kategoria nauk humanistycznych i społecznych 

W kategorii nauk humanistycznych i społecznych Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza trafiła do prof. dr. hab. Artura Blaima, za badania konstrukcji i sposobów funkcjonowania utopijnych modeli świata w literaturze, kulturze i życiu społecznym.

Laudację wygłosił prof. dr hab. Jerzy Błażejowski, przewodniczący kapituły w kategorii nauk humanistycznych i społecznych, prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. 

– Zainteresowania naukowe prof. Artura Blaima mieszczą się w problematyce utopii w literaturze, kulturze i życiu społecznym. Ranga i znaczenie tej problematyki nieustannie rośnie od opublikowania w 1516 roku dzieła Thomasa More’a znanego jako „Utopia” oraz pojawienia się w XVIII wieku przeciwstawnych idei dystopii, o czym świadczą powstałe w późniejszym okresie traktaty filozoficzne i polityczne, dzieła klasyki literackiej, czy współczesne dokonania w różnych obszarach kultury, literatury młodzieżowej, science fiction i nowych mediów. Dokonania naukowe Laureata wpisują się w ten szeroki horyzont, a szczególne znaczenie mają Jego badania nad literacką utopią i będącą jej przeciwieństwem dystopią. Od początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku był on jednym z pionierów badań nad utopią w kulturze angielskiej wprowadzając jako pierwszy wschodnioeuropejskie teorie i metodologie do rozważań nad poetyką anglojęzycznego dyskursu utopijnego. Jego zainteresowania obejmują także zagadnienia teoretyczno–literackie – początkowo w kręgu strukturalizmu i semiotyki, a później empirycznej teorii literatury nawiązującej do założeń radykalnego konstruktywizmu – mówił podczas wygłaszania laudacji prof. dr hab. Jerzy Błażejowski, przewodniczący kapituły w kategorii nauk humanistycznych i społecznych, prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. – Dorobek publikacyjny laureata obejmuje ponad sto pozycji, w tym książki autorskie w liczbie ośmiu, monografie źródłowe, książki redagowane i współredagowane oraz studia w pracach zbiorowych i czasopismach naukowych, jak również działalność translatorską i recenzyjną. Profesor Artur Blaim jest uznanym w kraju i w skali międzynarodowej autorytetem w problematyce poznawczych, kulturowych i społecznych aspektów utopii i dystopii. Uczestniczy szeroko w międzynarodowej wymianie idei, wiedzy i doświadczeń z zakresu badania utopii i dystopii. Jest autorem wielu opracowań z tego zakresu, a nade wszystko inicjatorem pionierskiego podejścia do kreowania utopijnych modeli w literaturze i kulturze oraz relacjach społecznych. Jego twórczość znacząco poszerza możliwości analizy 5 mechanizmów funkcjonowania i współistnienia państw i społeczeństw, a działalność badawcza i akademicka podnosi rangę i znaczenie pomorskiego ośrodka naukowego i Uniwersytetu Gdańskiego. Wpisuje się on godnie w panteon uznanych uczonych Gdańska i regionu. To uhonorowanie jest docenieniem nieprzemijających osiągnięć naukowych Laureata oraz podziękowaniem za wkład w rozwój pomorskiego ośrodka naukowego i podnoszenie prestiżu Uniwersytetu Gdańskiego i naszego 1000–letniego Miasta Gdańska.

Każdy z laureatów otrzymała dyplom, statuetkę Heweliusza autorstwa prof. Jana Szczypki oraz nagrodę finansową w wysokości 20.000 zł brutto.  

Biogramy laureatów

Prof. dr hab. Artur Blaim – polski literaturoznawca, anglista, profesor nauk humanistycznych, członek Academia Europaea, badacz literatury utopijnej i podróżniczej. Absolwent filologii angielskiej na Uniwersytecie Marii Curie–Skłodowskiej w Lublinie. Doktoryzował się w 1979, stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1988, a w 1997 otrzymał tytuł naukowy profesora. Wykładowca teorii i historii literatury angielskiej na Uniwersytecie Gdańskim, UMCS w Lublinie, Uniwersytecie Rutgersa i Uniwersytecie w Siegen. Stypendysta programu Fulbrighta, Fundacji Kościuszkowskiej i British Council. Od 2008 wykładowca literatury angielskiej w Katedrze Translatoryki Instytutu Anglistyki i Amerykanistyki na Uniwersytecie Gdańskim. Wspólnie z prof. dr hab. Andrzejem Zgorzelskim zainicjował powstanie gdańsko–lubelskiej szkoły badań literaturoznawczych działającej od 1993 r. Założyciel i kierownik Utopia Study Group – polskiej, międzyuczelnianej grupy naukowo–badawczej prowadzącej od 2008 badania nad angielską i amerykańską utopią i dystopią w literaturze, filmie i nowych mediach oraz organizującej seminaria i międzynarodowe konferencje utopijne (m.in. z ramienia Utopian Studies Society). Członek zarządu Utopian Studies Society współpracujący od lat 80. z międzynarodowym, interdyscyplinarnym środowiskiem badaczy utopii i uczestniczący w reaktywacji USS w 1999 r. Członek rad redakcyjnych: Utopian Studies, amerykańskiego czasopisma naukowego wydawanego w imieniu Society for Utopian Studies oraz Studia Anglica Posnaniensia.

Głównym polem działalności naukowej prof. dr. hab. Artura Blaim jest historia i poetyka angielskiej utopii literackiej i robinsonady. Zainteresowania badawcze profesora obejmują teorię literatury, semiotykę kultury, historię literatury angielskiej (Renesans, Oświecenie) oraz twórczość Williama Shakespeare’a.

Prof. dr hab. Hanna Mazur-Marzec jest absolwentką Uniwersytetu Gdańskiego. Na tej uczelni studiowała chemię i z tą uczelnią głównie związała swoją aktywność zawodową. Obecnie jest kierownikiem Katedry Biologii Morza i Biotechnologii na Wydziale Oceanografii i Geografii.

Zainteresowania naukowe oraz prace badawcze prof. Mazur-Marzec od lat koncentrują się wokół produktów naturalnych, których źródłem są mikroorganizmy morskie. W pierwszym etapie były to związki toksyczne, ich przemiany oraz znaczenie, również jako swoiste markery procesów zachodzących w środowisku. W ostatnich latach wszystkie realizowane przez prof. Mazur-Marzec projekty dotyczą metabolitów cyjanobakterii, jako związków wyjściowych do opracowania nowych leków o działaniu przeciwnowotworowym i przeciwwirusowym. Zastosowanie spektrometrii mas umożliwiło prof. Mazur-Marzec odkrycie szeregu cyjanopeptydów o obiecującej aktywności biologicznej, w tym związki skutecznie hamujące infekcję SARS-CoV-2.

Prof. Hanna Mazur-Marzec jest członkiem korespondencyjnym PAN; aktywnie uczestniczy w międzynarodowych programach badawczych, prowadzi również szeroką współpracę z wieloma krajowymi ośrodkami naukowymi.

Marta Formella
Urząd Miejski w Gdańsku


Poprzedni artykułWystartował Budżet Obywatelski 2025. Zgłoś swój projekt i udoskonalaj miasto
Następny artykułWesprzyj młodego człowieka, który się usamodzielnia
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Informacje zwrotne w treści
Wyświetl wszystkie komentarze