Elbląg z racji swojego położenia zagrożony jest z wielu stron powodzią. Główną przyczyną jest występująca przy niesprzyjającym wietrze cofka, która często, tak jak to było na koniec ubiegłego roku powoduje zagrożenie wystąpienia rzeki Elbląg z brzegów. Tym razem skończyło się na strachu ale nie zawsze musi tak być. O tym jak w przyszłości uniknąć tego zagrożenia podczas konferencji prasowej mówił w poniedziałek senator Jerzy Wcisła.
Jak zaznaczył senator ostatnia cofka , która zagrażała Elblągowi była największa od 8 lat i tylko dzięki szczęściu nie skończyła się ona tak jak wtedy. Inaczej sytuacja by mogła wyglądać jakby cofce towarzyszyły bądź ją poprzedziły obfite opady deszczu bądź śniegu, oraz nie było silnych mrozów, a więc kry i zatorów wody podnosząc jej poziom. W poprzednich latach wykonano również kilka inwestycji zwiększających bezpieczeństwo.
Gdyby nie to, moglibyśmy mieć powtórkę z (29-30 październik) 2017 roku, gdy poziom wód był wyższy o zaledwie 4 cm, ale woda wówczas zalała Zawodzie (Orla, Panieńska, Warszawska), część Wyspy Spichrzów (Karowa), Bulwar Zygmunta Augusta, tereny firm: Alstom (obecnie GE) i Browaru w Elblągu, ul. Mazurską, wyjazd w kierunku N. Dworu Gd. Zalanych kilkadziesiąt domów, kilkanaście zakładów pracy, zniszczone nabrzeża. – zaznaczył senator Jerzy Wcisła
Wspomnę jeszcze o (19 stycznia) 1983 roku, gdy woda podniosła się do rekordowego poziomu 698 cm (stan alarmowy: 610 cm) i towarzyszył jej niszczący tor lodowy. Woda wtedy zalała m.in. Wyspę Nowakowską i część Elbląga; Wyspa Nowakowska: 3 tys. ha pod wodą, ewakuacja setek ludzi i zwierząt w; Elbląg: Zawodzie (ul. Panieńska i Stawidłowa; Warszawska); nabrzeża przeładunkowe; składy opału i budowlane; przystanie; kanalizacja. Koszt tej powodzi w skali kraju (Szczecin, Gdańsk, Płock) szacuje się na 8 mld zł. – kontynuował senator
Jak zaznaczył senator, niestety w obecnym Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym z 2022 roku nie zawiera żadnej inwestycji, która ograniczałaby skutki cofki od strony Zalewu Wiślanego. Nowy Plan Zarządzania ma być w 2028 roku zastąpiony innym.
„Postanowiłem jednak nie czekać na aktualizację planów i 16 października 2025 roku zwróciłem się do Urzędu Morskiego w sprawie: „pilnej konieczności uwzględnienia zagrożenia powodziowego ze strony rzeki Elbląg, przez co Elbląg jest szczególnie narażony na powódź spowodowaną cofką ze strony Zalewu Wiślanego”.
Prosząc Urząd Morski „o podjęcie pilnych działań mających na celu zabezpieczenie Elbląga i terenów przyległych do rzeki Elbląg przed groźbą powodzi z tej strony, w tym:
– wskazania najskuteczniejszego zabezpieczenia przeciwpowodziowego dla rzeki Elbląg;
– wyznaczenia kontrolowanych obszarów zalewowych na wypadek groźby powodzi;
– rozważenie budowy wrót przeciwpowodziowych na rzece przed portem w Elblągu lub w innej optymalnej lokalizacji.” – mówił senator Jerzy Wcisła
„26 listopada otrzymałem informację, że Urząd Morski „rozpoczął proces przygotowania postępowania przetargowego, jego ogłoszenie planowane jest w I kwartale 2026 roku”. Zatem w ciągu trzech miesięcy rozpocznie się proces prac nad zabezpieczeniem Elbląga przed skutkami cofki.
Wskazane zostaną najlepsze możliwości realizacji takiego zadania. Wydaje się, że będzie to budowa wrót przeciwpowodziowych bezpośrednio przed obrotnicą, w rozgałęzieniu rzeki Elbląg i Kanału Jagiellońskiego. Będę sugerował znalezienie miejsca dogodnego na obszar zalewowy, by nadmiar wody kierować tam, gdzie nie przyniesie wielkich szkód. Szacuje się, że koszt dokumentacji wyniesie ok. 250-300 tys. zł. A koszt całej inwestycji ok. 200-250 mln zł. Koszty jednej powodzi mogą być wyższe. Koszt powodzi może być wyższy.
Cieszę się że ruszamy z zabezpieczeniem Elbląga przed cofką. Myślę, że tegorocznego zagrożenie ułatwią nam przekonanie rządu do pozytywnej decyzji. Szczególnie, że Donald Tusk odwiedził Elbląg i poznał sytuację. A je też o sytuacji Żuław i Elbląga rozmawiałem m.in. z min. Marcinem Kierwińskim.” – kontynuował senator.
